Hoe meer ik nadenk over klimaatverandering, hoe minder het voor mij een technisch vraagstuk wordt. Natuurlijk, cijfers en modellen zijn onmisbaar. Maar ze raken niet de kern. Voor mij is klimaatverandering in essentie een spiritueel probleem. We zijn de natuur gaan zien als iets buiten onszelf. Als grondstof, als productiemiddel, als variabele in een economisch…

Voor ULP Business School doet Rachel van der Heijden in Tanzania onderzoek naar ‘Wat is leiderschap vanuit de Ubuntu-filosofie en hoe ontwikkel je dat?’ Rachel vroeg mij wat belangrijke leiderschapsliteratuur is. En eerlijk gezegd weet ik dat eigenlijk niet zo 1, 2, 3… Ik ben niet zo’n managementboekenfan, geef mij maar filosofie… Ik laat mij…

Afrika is niet langer alleen leverancier van grondstoffen of afzetmarkt voor westerse producten. Het continent is in opkomst. Wil je ondernemen in een van de groeiende economieën in Afrika, moet je wel weten wat je doet. De bevolking van Afrika is jong. Het continent telt bovendien 54 landen, heeft drie keer de oppervlakte van Europa…

De term nihilisme wint terrein in de media. Om een machtig, opportunistisch en grillig fenomeen als bijvoorbeeld Trump te duiden is het niet vreemd dat je al googlend nihilisme tegenkomt. Trump doet wat ‘ie wil, zo lijkt het, niet gehinderd door enig moraal. Dat lijkt verdacht veel op nihilisme. Nietzsche, de filosoof die zichzelf graag ziet…

Zijn we met al onze vooruitgang en techniek al een mensengeschiedenis lang aan het wegrennen van het kampvuur en de dorpsboom, alles in ons en om ons heen wijst ons in onze tijd juist de weg terug van en naar het ubuntu van het vuur en de boom. Dat is misschien wel in één zin…

Waarom leven we in zo’n mooi land papa?, vraagt mijn zoontje mij aan de ontbijttafel. Tja, goede vraag. Omdat we ons land met elkaar voortdurend mogen vormgeven. Goede ideeën komen voort uit een open debat, waaraan iedereen mag deelnemen. Dan heb je de meeste kans dat de beste ideeën winnen. We hebben misschien wel een…

Mijn dochter heeft zojuist groep 7 afgerond: hèt moment waarop een kind balanceert tussen de fantasiewereld van een kind en de keuzestress van de volwassen wereld. Als bestuurder van een PO-school verwonder ik mij voortdurend over de druk die op kinderen wordt gelegd om maar zo hoog mogelijk te scoren. Kinderen worden door ons als…

ik zit met mijn moslimchauffeur in een taxi met een Israelisch vlaggetje voor het raam ik woon een ceremonie bij waar een christen in een ruk door een christelijk en moslimgebed uitspreekt voor het eten ik slaap in een stadje waar de kerkklokken rustig wachten tot de minaretten klaar zijn ik drink koffie met een…

Het leven is een fascinerende paradox. De drie meest centrale fenomenen die ons bezighouden en ons leven lijken vorm te geven zijn alledrie niet te bevatten of te definiëren, laat staan door ons te vangen: God (of het al), het zelf en het nu. We doen er met theologie en filosofie (God, het al), zelfhulp…

‘The decline of society sets in when people don’t greet anymore,’ said the friendly shopkeeper when I anonymously entered his packed place early that morning, looking for some bottles of fine Usambara honey to take with me on my way back to Dar es Salaam. ‘Welcome to my place my brother. My name is Juma….

Albert Einstein hief ruim een eeuw geleden ruimte en tijd op als losstaande dimensies en maakte er met zijn relativiteitstheorie ruimtetijd van. Eén geheel. Misschien is het ook tijd om lichaam en geest op te heffen als separate dimensies en van lichaamgeest te gaan spreken. De verlichtingsfilosoof Immanuel Kant leerde ons eind 18e eeuw weliswaar…

Al lange tijd proberen wij onze koloniale geschiedenis te resetten met ‘ontwikkelingshulp’ als paracetamol voor de colonial hangover hier en in Afrika. Een verschrikkelijk ingewikkeld fenomeen, waarbij iedereen het beter weet. Want je kunt het destructieve verleden er niet mee uitwissen en je wil het op deze manier ook niet herintroduceren door Afrika te vertellen…

Vanmorgen vroeg hoorde ik een vroege vogel fluiten toen ik wakker werd. Het vrolijke beestje maakte me ineens heel bewust dat er veel meer is dan corona, Trump of de toeslagenaffaire. En toch is er juist tussen die vogel en die nieuwsfeiten een heel sterk verband. Want zowel de fluitende vogel als het (wereld)nieuws drukken…

De online onderwijsomgeving die opkwam tijdens corona is here to stay. Ja, het staat nog enigszins in haar kinderschoenen. En daar horen opstartproblemen bij. Vergeet niet dat de toepassing van de online onderwijsomgeving ineens van mondjesmaat naar massa is gegaan. Op enig moment zal deze omgeving echter stabiel zijn. Er is te veel voordeel uit…

Iedereen van voor 1980 herkent dit, iedereen van na 1980 moet dit even lezen… Toen ik klein was reed elke vrijdagavond een SRV-wagen voor (overigens toen al elektrisch!). Net na het avondeten, vertelt mijn kindergeheugen mij. De SRV was een soort supermarktwagen, waar van alles te koop was. Van melk tot koffie, van bonen tot…

Woensdag speelde Ajax de terugwedstrijd tegen Tottenham Hotspur. Het werd zweten, want het duurbetaalde Tottenham deed er alles aan om de mindere goden van Ajax uit haar spel te houden. Helaas lukte dat uiteindelijk. Maar wat was Ajax in vorm dit jaar! Het werd wedstrijd na wedstrijd bewezen: Ajax zat in een flow en dat…

Onlangs bezocht ik de tentoonstelling ‘Caravaggio en Europa’ in het Centraal Museum in Utrecht. Een indrukwekkende verzameling werken rondom de even beroemde als beruchte Italiaanse schilder (1571-1610) en de door hem geïnspireerde Utrechtse Carravagisten. Allen meesters in het clair-obscur: het contrasterende, betoverende spel tussen licht en donker. Vooral het doek ‘De ongelovige thomas’, waarop de…

Op Netflix ontwaar ik een heuse hype rondom dystopische films en series. Verhalen die zich afspelen in een fantasiewereld die niet rooskleurig is maar juist zwart gerand of zelfs zwartgallig. Mijn scherm toont een worstelend menselijk ras in een complexe realiteit ergens in de nabije toekomst, waar de natuurlijke wereld onbetrouwbaar is geworden en de…

In 1962 schreef bioloog Rachel Carson (1907–1964) het boek Silent Spring (Dode Lente). Haar doembeeld van een dode lente waarin insecten door het gebruik van landbouwgif uitblijven en er geen bloei meer is, lijkt nu werkelijkheid te worden. Het klimaat brengt inmiddels massa’s de straat op, mooi, maar wat als de aarde niet te redden…

‘Vice’ is uit. De film gaat over de invloedrijke en beleidsbepalende Dick Cheney, vicepresident onder George W. Bush. Als het over mensen als Cheney, maar bijvoorbeeld ook over de Britse premier Churchill of de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Kissinger gaat, valt al snel de term ‘machiavellist’. Realpolitici die handelen volgens politieke belangen en niet…

Een radioberichtje: de Federal Reserve (volksmond: FED), het Amerikaanse stelsel van centrale banken, gaat haar rente naar alle waarschijnlijkheid niet verder verhogen. In navolging van de FED zal er voor de Europese Centrale Bank (ECB) ook weinig anders opzitten, aangezien onze economieën ook tot stilstand lijken te komen. Dit is geen goed nieuws voor de…

De Nashville-verklaring houdt de social media al dagen bezig. Ik vind dat het orthodoxe christenen vrij staat een mening te hebben, of ik het er mee eens ben of niet. Wat ze echter met die verklaring willen bereiken, is mij een raadsel. Maar daar wil ik het niet over hebben. Ik wil het hebben over…

Winkelcentra twinkelen van de lichtjes, Last Christmas is minimaal elke vier uur op Sky Radio en in de kroeg om de hoek staan mannen in smoking te borrelen: kerstmis is ontegenzeggelijk in aantocht. Ook op de campus van de HAN staan de nodige kerstbomen en op het FEM-gebouw is in goed Nederlands te lezen: ‘Merry…

Ik val met de deur in huis. Inzake de zwartepietendiscussie heb ik een heel duidelijk standpunt: pas Zwarte Piet in een periode van drie tot vijf jaar geleidelijk aan naar een voor iedereen acceptabele variant. En iedereen zal uiteindelijk blij zijn, vooral de kinderen. Alle waardevolle tradities passen zich immers door de tijd aan om…

In de ontwikkelingshulp heeft ‘aid’ plaatsgemaakt voor ‘trade’. Maar na aid is ook trade niet de oplossing. Wat dan wel? Onderwijs. Sinds ‘aid’ (hulp) heeft afgedaan in de wereld van ontwikkelingssamenwerking is ‘trade’ (handel) het adagium. Niet alleen sociale ondernemers, zelfs Europese overheden hebben hierop hun hoop gevestigd. Zaken doen, om te voorkomen dat heel…

De HAN gaat zich net als een aantal andere hbo-instellingen organiseren in academies. Nieuwerwetsigheid? Ben je mal, deze organisatievorm is ouder dan de katholieke kerk. Het zit zo… De Adam en Eva van de filosofie zijn Plato en Aristoteles. Zij leefden in het Griekenland van enkele honderden jaren voor Christus. Dé sixties van Oudheid, want…

Hans Valkenburg was in Amsterdam bij het congres Forward Thinking Leadership van Denkproducties. Het mega-event kende topsprekers, maar scoorde vooral vanwege zijn eregast: Barack Obama. Hans heeft gedurende de dag tien ‘take aways’ genoteerd. Breek het systeem openLeiders anno nu breken met het ene systeem een ander systeem open. Voorbeeld. Supermarkten die supermarkten om tienden…

Het nieuws, en daarmee ook vaak ons leven, wordt gedomineerd door niet te bevatten megagebeurtenissen. Een net niet Grexit waarbij het om miljarden gaat. De wederopstanding van de Koude Oorlog, die ‘bedreigender is dan de vorige’, aldus ex-NAVOtopman De Hoop Scheffer. Onthoofdingen in het Midden Oosten. Duizenden bootvluchtelingen, waarvan er honderden eindigen op de bodem…

Onlangs bezocht ex-sportman Erben Wennemars de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen voor een lezing. Nu heb ik het niet zo op met ex-sporters die hun vergane glorie te gelde komen maken in het bedrijfsleven. Trucjes die een ander geholpen hebben moet je niet verheffen tot theorie, is mijn mening. Maar de ooit succesvolle schaatser heeft…

Het neerstorten van vlucht MH17 van Malaysia Airlines is een verschrikkelijke ramp met ongekende proporties. Lichamen die over een gebied van tien kilometer uit de lucht komen vallen in een ver weggelegen oorlogsgebied is zo’n beetje het walgelijkste wat je je kunt voorstellen. De ramp vond bovendien onder zeer verdachte omstandigheden plaats. Het toestel is…

Het vertrouwen in ontwikkelingshulp is al jaren tanende. Een toenemend aantal investeerders in Nederland neemt dan ook het heft in eigen handen, richt een stichting of investeringsfonds op, en gaat op zoek naar investeringsmogelijkheden in bijvoorbeeld Afrika. Logisch, Afrika is een big blue ocean van kansen. Maar veel is anders dan het lijkt. Wees je…

Geregeld word ik bij opdrachten als interimmer aan het werk gezet met de mededeling dat het met tien procent minder budget moet. Vervelend, maar dat kan natuurlijk. Vaak heeft het zittend management de bezuiniging al proberen te realiseren door hier en daar een aantal mensen ‘weg te schaven’. Vervolgens stokte het proces en dus moesten…