Het neerstorten van vlucht MH17 van Malaysia Airlines is een verschrikkelijke ramp met ongekende proporties. Lichamen die over een gebied van tien kilometer uit de lucht komen vallen in een ver weggelegen oorlogsgebied is zo’n beetje het walgelijkste wat je je kunt voorstellen. De ramp vond bovendien onder zeer verdachte omstandigheden plaats. Het toestel is mogelijk neergeschoten door een van de strijdende partijen ter plaatse. En om het scenario nog surreëler te maken was de enig mogelijke verbinding met de plek des onheils via smartphonefilmpjes van de lokale bevolking, die tussen de spullen van de overledenen door liepen te struinen. Dit scenario bedenk je niet eens voor een film.
Dus barste de bom wereldwijd al snel los. Allereerst betoonde men alom medeleven met de overledenen. Met name met Nederland dat zoveel geliefden verliest. Dat was mooi en bemoedigend om te zien. Vervolgens begonnen echter de verdachtmakingen over en weer. Er zou geschoten zijn met een wapen van Russisch makelij, door Rusland geleverd om de separatisten te helpen. Dan, het zou nooit gebeurd zijn als Oekraïne de wapenstilstand gerespecteerd zou hebben. En, er vloog een vliegtuig van Oekraïne in de buurt van MH17. Of, Poetin en de separatisten zouden toegang tot het rampgebied tegenhouden zodat bewijsmateriaal verwijderd kon worden. Etc. Etc.
Ook onze premier Mark Rutte kreeg al snel kritiek. Hij zou zich niet manhaftig genoeg opstellen in deze situatie, kritiekloos Poetin smeken of hij alstublieft de doden terug wil brengen. Natuurlijk is het veel te vroeg om definitieve conclusies te trekken rondom deze ramp, maar deze kritiek verdient een fors weerwoord. Rutte heeft zich helemaal niet slap opgesteld. Sterker: hij heeft zeer wijs en krachtig gehandeld door:
1) exact de juiste prioritiet te stellen in deze tijd van crisis, eerst moeten de doden terug;
2) ondanks alle wereldwijde onrust in deze situatie focus te houden op de prioriteit;
3) feiten te laten spreken en zich niet af te laten leiden door verdachtmakingen;
4) goed in te schatten wat de positie van Nederland is en wat in haar mogelijkheden lag.
Dit heeft ervoor gezorgd dat deze politieke tijdbom vooralsnog niet gebarsten is en wij onze doden terug hebben. Crisis brengt het ware in mensen boven. Rutte is een staatsman gebleken. Hoewel de vergelijking natuurlijk nauwelijks opgaat vanwege de brute ellende: we kunnen als managers, crisismanagers en interim-managers enorm veel leren van deze opstelling. Stel prioritieten, houdt focus, blijf bij de feiten, en handel binnen je mogelijkheden. Dat zorgt ervoor dat een crisis gemanaged wordt en daar heeft iedereen baat bij.
Ik wens iedereen sterkte met het verwerken van het verdriet.