Al lange tijd proberen wij onze koloniale geschiedenis te resetten met ‘ontwikkelingshulp’ als paracetamol voor de colonial hangover hier en in Afrika. Een verschrikkelijk ingewikkeld fenomeen, waarbij iedereen het beter weet. Want je kunt het destructieve verleden er niet mee uitwissen en je wil het op deze manier ook niet herintroduceren door Afrika te vertellen wat goed voor ze is.
Overheidssteun, aid, trade, microcredit etc., het is allemaal geprobeerd en vaak maar zeer beperkt geslaagd. Een gesloopt continent waarin door grijze mannen in Berlijn in de 19e eeuw landen zijn getekend, waaruit miljoenen mensen zijn geëxporteerd en nog eens miljoenen mensen tot de dood toe zijn geëxploiteerd is niet in twee generaties van haar hangover af.
Dat maakt Afrika allerminst hopeloos! Er wonen op dit immense continent, ondanks haar verleden, gelukkig nog steeds mensen met geloof, hoop en liefde in hun hart. Mensen met een eigen identiteit, kennis van zaken, die heel goed weten wat er gaande is, waar ze staan en waar hun toekomst ligt. Ze komen misschien niet met grootse, polariserende mediadiscussies, zoals wij, maar dealen heel concreet, lokaal met de huidige crises.
Zelfs in een land als Zimbabwe, dat nu niet direct ‘lekker loopt’. Ik ben om hier te luisteren naar een aantal mensen die werken voor en in de projecten van Tearfund Nederland en om samen vast te stellen hoe de autonomie van onze lokale partners daar versterkt kan worden, om tot realistische, werkbare oplossingen te komen.
Het viel me bij deze bezoeken opnieuw op hoe moeilijk het is om van buitenaf communities duurzaam van hardware (waterpompen etc.) te voorzien, de ‘klassieke’ ontwikkelingsprojecten. Het lijken vaak toch te exotische oplossingen voor rurale leefgemeenschappen, om dit goed te managen. Teveel hit and run en one size fits all. Maar daar stond frontaal tegenover dat ik omvergeblazen werd door de kennis, motivatie en het zelfbewustzijn van vrouwengroepen in deze communities, die zich richten op het verbeteren en verduurzamen van eerlijke relaties, businesses en instituties in hun (landbouw)communities. Met eigen methoden en technieken, van onderaf.
Ik geloof dat de colonial hangover zal verdwijnen en Afrika juist het continent van de toekomst zal zijn, waar enorm veel potentie voor het herstel van de aarde schuilt. Ik geloof ook dat je dit niet bereikt met hardware doneren, maar door te investeren, enerzijds in communities, zoals Tearfund Nederland doet, en anderzijds in onderwijs, zoals het ULP Business School doet. Zodat mensen hun eigen ontwikkelpad kunnen kiezen, businesses starten en instituties versterken. In de wetenschap dat we autonoom en gelijkwaardig (willen) zijn, elkaar nodig hebben, dit soort processen bottom up gaan en om andere monitoring vragen, en dat dit tijd kost.
But time is on Africa’s side
Geschreven voor TearFund
