organisatieadviseur | bestuurder | filosoof

Bezuinigen: denken, delen, doen

Geregeld word ik bij opdrachten als interimmer aan het werk gezet met de mededeling dat het met tien procent minder budget moet. Vervelend, maar dat kan natuurlijk. Vaak heeft het zittend management de bezuiniging al proberen te realiseren door hier en daar een aantal mensen ‘weg te schaven’. Vervolgens stokte het proces en dus moesten die posities toch weer bekleed worden, tot grote ergernis van de directie. De spreekwoordelijke kaasschaaf verdween weer even in de la en de bezuiniging werd niet gerealiseerd. Sterker: de kosten zijn gestegen door deze actie! Vraag: wat nu?!

Geen plan, geen bezuiniging

Het verbaast mij dat die kaasschaaf toch nog vaak opduikt als budgetstress toeslaat. Als je er bij stilstaat is het immers een heel vreemde methode van bezuinigen. Zonder een serieus plan links en rechts een beetje schaven in je bezetting. Hopen dat het goed gaat. Maar zonder plan gaat het natuurlijk niet goed. Waarom zou het goed gaan? De directie weet niet precies wat de gevolgen zijn van hun schaven en de medewerkers worden ineens opgezadeld met meer werk. Dus als je al heel druk bent, loop je waarschijnlijk vast en verdwijn je in de ziektewet. En als je niet zo druk bent heb je alle tijd voor allerhande tegenwerking, net zo lang totdat de directie haar besluit wel weer in moet trekken. Daar zijn allerhande trucjes voor natuurlijk. Iedereen kent dit.

Eerst denken dan doen

Maar goed, het komt natuurlijk toch vaak voor dat bezuinigd moet worden. Zeker in tijden als deze zijn bezuinigingen gerechtvaardigd. Een bedrijf is bijvoorbeeld niet efficiënt en voelt dit in tijden van crisis. Als dit het geval is, ga dan niet zomaar schaven. Kijk naar je business model. Wat is mijn raison d’etre? Welke core business komt daaruit voort, en in welke noodzakelijk processen splitst deze zich uit? Na een dergelijke analyse komt al snel naar voren welke activiteiten niet of minder noodzakelijk zijn (voor nu). Daar zit je bezuinigingsruimte (voor nu), en daar kun je mee aan de slag.

Meebewegen

Gelukkig heb je voor een dergelijke exercitie je medewerkers nodig. Want als je hen meteen meeneemt in jouw budgettaire dillema’s, zullen zij ook meer begrip krijgen hiervoor, en zullen de meesten sneller ‘meebewegen’ met jou. Dat scheelt veel onnodig extra ‘gedoe’ op de werkvloer. Dus laat die kaasschaaf gewoon in de la liggen. Die is gemaakt om plakjes kaas te schaven. Bezuinigen is: eerst denken, dan delen, dan doen.