Het morele kompas van het Westen werd mogelijk gemaakt door voortdurende groei in welvaart voor haar eigen burgers onder de bescherming van een grootmacht, ten koste van heel veel ellende en ongelijkheid elders. Problemen waren pas problemen als ze onze problemen waren. Nu dat alles is weggevallen blijkt dat kompas niet het morele Noorden maar al die tijd voornamelijk simpelweg het eigen gewin te duiden.
Voor ons nu misschien een schok, een revelatie, voor veel mensen in bijvoorbeeld Afrika allang geen nieuws meer. Zelfoverschatting/hoogmoed, het aloude griekse hybris of de christelijke oerzonde, is niet alleen iets waar Trump of Netanyahu last van hebben, ze staan in een cultuur waar dit lang gevoed werd. Zij worden er overmoedig van, EU-leiders angstig/kleinzerig/hypocriet. De twee kanten van het Nietzscheaans nihilisme.
Toen ik laatst in Tanzania was moest men dus ook wel wat gniffelen om de casus Groenland… ‘welcome in your own world, my brother’. Misschien is deze revelatie wel het beste vertrekpunt voor een nieuwe, gelijkwaardige samenwerking…
