Op de camping werd mij de vraag gesteld wat mijn visie is op onderwijs, na twintig jaar actieve betrokkenheid als adviseur en bestuurder.
Mijn visie: onderwijs is ondernemen. Van basisschool tot universiteit. Althans, dit zou centraal moeten staan in het onderwijs, in weerwil van de vele tegenkrachten die de mens willen knechten in een soort slavernij van efficiëntie en hiërarchie.
De ondernemende mens geeft eerst spelend en vervolgens praktisch handelend, met vallen en opstaan, op creatieve en innovatieve wijze invulling en zin aan zijn bestaan en dat van zijn omgeving. Voortdurend oefenend. Disciplinerend. Dit doet hij samen met anderen uit zijn directe omgeving, in zijn directe, natuurlijke context. Om op deze manier een bij zijn ambities en talenten passende plek in te nemen in dat samenhangend geheel, dat voortdurend verandert. #Onderwijs mag de mooie rol vervullen om dit proces veilig, binnen kaders, in tijd en ruimte, op inspirerende wijze te ondersteunen. Flow te creëren.
Theoretische concepten en technisch vernuft ondersteunen de ondernemende mens, maar zijn geen doel an sich. Dat leidt tot tirannie, hoe adembenemend en inspirerend ze ook soms kunnen zijn. Filosofen en geestelijk leiders over de eeuwen en continenten heen hebben ons erop gewezen dat we ons niet moeten laten afleiden van de (zelf)kritische, ondernemende, handelende mens, in zijn directe context.
En dit adagium geldt eigenlijk ook voor management-, en bestuurlijke vraagstukken in het onderwijs. Maar net zo goed voor overheidsinstellingen, banken, NGO’s en ga zo maar door. Goede beslissingen, goed bestuur krijgt vorm in de kwetsbaarheid van het goede, eerlijke gesprek, het met vallen en opstaan samen (kleine) stappen durven nemen, zelfkritisch durven zijn, en om jezelf kunnen lachen. Vertrouwen hebben. Fouten maken. Opnieuw proberen…. Kortom: leren.
Het adagium geldt eigenlijk voor het hele leven. Het leek misschien zo inefficiënt, maar misschien is niets minder waar: na omzwervingen mogen we weer terug naar het #Ubuntu van moedercontinent Afrika: ‘ik ben omdat wij zijn’. Laat kinderen onze inspiratie zijn, dat leerde Christus al.
Mooie laatste vakantieweek!
