organisatieadviseur | bestuurder | filosoof

Ga geen universiteitje spelen HAN

De HAN gaat zich net als een aantal andere hbo-instellingen organiseren in academies. Nieuwerwetsigheid? Ben je mal, deze organisatievorm is ouder dan de katholieke kerk. Het zit zo…

De Adam en Eva van de filosofie zijn Plato en Aristoteles. Zij leefden in het Griekenland van enkele honderden jaren voor Christus. Dé sixties van Oudheid, want men brak met de kerk van oppergod Zeus en probeerde de werkelijkheid wetenschappelijk in plaats van mythisch te verklaren. Plato leidde van het algemene het concrete af (met een duur woord ‘deductief’). Zijn leerling Aristoteles draaide dit om: hij leidde vanuit het concrete het algemene af (inductief). Waar Plato dacht ‘Alle mensen zijn sterfelijk. Ik ben een mens. Ik ben dus sterfelijk’, dacht Aristoteles: ‘Ik heb tien mensen ondervraagd en allemaal zijn ze rechtshandig. John is een mens. John is rechtshandig.’ En voilà, tot op de dag van vandaag zijn dit de twee manieren waarop we met zijn allen de werkelijkheid proberen te verklaren.

Plato vond eenzaam de wijsneus uithangen blijkbaar geen goed idee en richtte een school op die de Akademeia (academie) werd genoemd. En tata! Het begrip academie is geboren en zou zich ontwikkelen tot synoniem voor wetenschappelijk instituut. Plato’s academie was overig geen saai, vierkant gebouw. Het was een mooie, groene plek buiten Athene, waar hij met zijn leerlingen rondhing. Aristoteles kon overigens niet achterblijven en kwam met zijn Lykeion (lyceum). Een wat minder gebruikte term in onderwijsland.

Is ‘academie’ een goede naam voor de onderdelen van de HAN? Ik vind van niet. Met ‘academie’ leg je de nadruk op het wetenschappelijke. Ofwel universiteitje spelen. Een hbo is er voor vakonderwijs. Doe dat. Wees dat. Kom daarvoor uit. Noem het zo. Ons land heeft vaklui nodig, niet nog meer quasiwetenschappelijke generalisten.

… says who?!